22/06/2017 tarihi itibariyle;  Buğday Yemlik 916 TL / ton, Arpa 875 TL / ton, Mısır 885 TL / ton, Buğday Kepeği 577 TL / ton, Yulaf  825 TL / ton, Soya Fasulyesi 1.350 TL / ton, 

Hayvan ithalatı ve çiğ süt satışı | Ali Ekber YILDIRIM

Hayvan ithalatı ve çiğ süt satışı

Ocak ayının sonunda Gıda,Tarım ve Hayvancılık Bakanı Faruk Çelik ile uzun sayılabilecek bir söyleşi yaptık. Bitkisel üretim, tarım havzaları,girdiler,destekler ve daha bir çok konunun yanı sıra hayvancılığın genel görünümünü,yatırım,ithalat ve özellikle güncel tartışma konusu olan çiğ sütü de uzun uzadıya konuştuk. Bu konudaki röportajım 2-3 Şubat tarihli Dünya Gazetesi'nde yayınlandı. Okumadıysanız www.tarimdunyasi.net veya Dünya Gazetesi'nden okuyabilirsiniz.

Gıda,Tarım ve Hayvancılık Bakanı Faruk Çelik'in hayvancılık ve çiğ süt konusundaki sözleri  önümüzdeki dönemde uygulanacak politikanın daha iyi anlaşılması için büyük önem taşıyor. Bu nedenle bir kez daha mercek altına almak ve tartışmakta yarar var.

Görüşmemizde yanıt almaya çalıştığımız temel sorulardan birisi şuydu: Milli Tarım Politikasının en önemli ayağı olan Milli Hayvancılık Politikası ile hayvansal üretimi artırmak hedeflenirken nasıl oluyor da canlı hayvan ithalatı artarak devam ediyor. İthalat devam ederken, yerli üretim nasıl artırılacak?.

Bakan Faruk Çelik'in hayvancılıkla ilgili söyledikleri satırbaşlarıyla şöyle:

Hayvan Kayıt Sitemi;Türk-Vet: İstatistiki bilgilerde bir sıkıntı var.Türk- Vet kayıt sistemi istediğimiz gibi değil. Sistemde 78 milyon kayıtlı küçükbaş hayvan,18 milyon büyükbaş hayvan görülüyor. Bu doğru değil.Bu nedenle işletme bazlı danışmanlık sistemini başlattık.Bu sistemde her işletmenin bir sorumlusu olacak.Böylece kayıtlar daha sağlıklı tutulacak.Hayvan sayımızı bu yılın ortasında  net olarak doğru bir biçimde saptamış olacağız.

Kırmızı Et:Verilere baktığımızda kırmızı ette 1 milyon 300 bin ton ihtiyacımız var. Bunun 1 milyon 150 bin tonunu üretebiliyoruz. Kalan 150 bin tonun ithalatla karşılanması gerekiyor. İthalat 2010'da başlamış. O günden bu yana da yapılıyor. Biz bu tabloyu 2010 öncesine çevirmek ve dışa bağımlılıktan kurtulmak  istiyoruz.

Hayvan ithalatı: Hayvan ithalatını Et ve Süt Kurumu yapıyor. Herkesi kastetmiyorum.Ama bazılarının ithalattan para kazanma hesapları olabilir. Hayvan ithal ederek para kazanmak isteyen kendini düşünür. Ama bizim görevimiz 79 milyon insanımıza ne kazandırırız onu hesaplıyoruz. Temel amacımız  ithal damızlık ve besi hayvan fiyatını düşürmek. Hayvan alım fiyatını düşürürsek et fiyatını 30-40 lira aralığında tutabiliriz.Ana hedefimiz her yıl ithalatı düşürmek ve yerli üretimi artırmak olacak. Bunun için 2018'de yüzde 20 yerli, yüzde 80 ithal hayvan olacaksa  bu 2019'da yüzde 50 yüzde 50'ye gelecek.Daha sonra tamamen yerli üretime döneceğiz.Bizim milli hayvancılık politikamız ithalatı değil, yerli üretimi teşvik eden bir sistem.Hayvancılık yapanlara para kazandıracak bir politika olacak.Dışarıdan hayvan getirip besleyip kesmek hayvancılık değil.Şimdi ete ihtiyacımız olduğu için bunu yapmak zorundayız. Ama biz ithal hayvan getirip 5-10 hayvanı olan ailelere vermiyoruz. Yani gemiyle mal getirip dağıtmıyoruz.  Et ve Süt Kurumu'ndan hayvan alan yetiştirici, aile işletmeleri değil, besi çiftlikleri. Biz aracıları ortadan kaldırmak istiyoruz. Et ve Süt Kurumu kendi masraflarını da alarak besi hayvanını çiftliklere satıyor. Biz besi hayvanına değil damızlık işletmelerine destek veriyoruz. Amacımız 2010'daki ithalat çarkını tersine çevirmek. İthalatı bir daha yapmayacak şekilde bir düzen kurmak.                  

Çiğ süt:Yaptığımız tespitler gösteriyor ki, süt varsa et var.Süt yoksa ette olmuyor.Çiğ süt fiyatı uzun zamandır artırılmamıştı. Çiğ süt referans fiyatını litre başına 1 lira 15 kuruştan 1 lira 21 kuruşa çıkarılmasını sağladık.Bizimde vereceğimiz 9 kuruşluk destekle fiyat 1 lira 30 kuruşa geliyor. Sütte arz fazlası olduğu konuşuluyordu. Bir yandan komşularımızdaki sorunlar nedeniyle ihracatta bir sıkıntı var.Süt arzında bir düşme, yani 2008'deki gibi süt ineklerinin kesilmesi gündemdeydi. Biz bunu önlemek için Et ve Süt Kurumu ile çiğ süt piyasasına müdahale ettik.İnek kesimini önledik. Bir dönem 1 milyondan fazla inek kesildiği için ithalat başladı deniliyor. Biz müdahale etmesek ve inekler kesilse altından çıkılmayacak kadar büyük kriz olurdu. Bunu önledik. Üretici örgütleri aracılığıyla arz fazlası denilen sütü piyasadan alıp süt tozu yaptık. Süt tozunu ihraç ederek krizi önledik. Şimdi bir yandan Çin ile görüşmelerimizi sürdürürken bir yandan yurtdışına yönelik yardımlarımızda süt tozunu ekleyerek bu soruna kalıcı çözüm bulacağız.

Sokak sütü: Tüketiciye sağlıklı süt sağlayalım diye bir çabanın içerisindeyiz.  Dünya Hayvan Sağlığı Örgütü kriterlerine göre sağlıklı sütün belli koşulları var.  Bir miligram sütte 100 binin altında bakteri ve somatik hücre sayısı 400 binin altında ise bu sağlıklı süt olarak adlandırılıyor. Bu koşullarda çiğ sütün tüketiciye zamanında ulaşması önemli.Bunun için sütün 0-4 derece tutulması gerekiyor. Hastalık taşımaması çok önemli.Bu koşullarda çiğ süt üreten 620 ari işletme var. Bu işletmelerin ürettiği toplam süt 1 milyon 300 bin ton. Toplamda 18.6 milyon ton süt üretimimiz var. Sanayiye giden süt miktarı 9 milyon ton. Ari işletmelerde üretilen miktar 1.3 milyon ton. Yani sanayiye gidenin dokuzda biri ari süt. Bakan olarak benim görevim ari süt miktarını artırmak.Bunu ne kadar artırırsak o kadar daha çok sağlıklı süt tüketilecek. Çiğ süte bir talep var. Tüketici bunu almak istiyor. Bu sütü tüketiciye doğrudan satmak isteyen ari işletmeler var. Bizim yaptığımız tüketici talebi ile üreticinin sağlıklı süt arzını belli koşullarda buluşturmak. Yoksa, Fatma teyzenin üç beş ineği ile ürettiği sütü satmasına karışmıyoruz. Bunu yasaklama diye bir şey söz konusu değil. Kaldı ki, zaten bunu kontrol etmek bile çok mümkün değil.Amacımız sütte ari işletme sayısını artırmak.Ariliği ülke sathına yaygınlaştırmak.Bu sokak sütüne karşı bir uygulama değil.

Meraların ıslahı ve tahsisi: Meraları hayvancılık yapanlara tahsis edeceğiz. Sadece hayvancılık yapmak şartıyla tahsis yapılacak. Çünkü, hayvancılıkta temel girdi yem. Yemin hammaddesi dışarıdan geliyor. Yem pahallıysa et pahallı olur.Yemi ucuzlatırsak et ucuzlar. Bunun için meraları hayvancılık yapmak ve merayı ıslah etmek şartıyla yetiştiricilik yapanlara tahsis edeceğiz. Köy merasını hayvancılık yapanlar kullanacak. O köyde hayvancılık yapılmıyorsa başka köyde hayvancılık yapanlara tahsis edilecek.

Damızlık düve merkezleri:Damızlık düve merkezlerinde en az 500 başlık işletme kuranlara,hayvan alımına,ağıl,ahır ekipmana yüzde 50 hibe desteği veriyoruz.Mera yetiştiricilik bölgesinde buzağı başına 750 lira destek veriyoruz.Hayvan alımında yine üçte bir oranında destek sağlıyoruz.

Suni Tohumlama: Sütçü ırkların 3.laktasyondan sonra etçi ırklarla tohumlanmasına olanak sağlıyoruz. Bu ülke genelinde  uygulanacak. Böylece et üretimini artırmayı hedefliyoruz.  Ayrıca, Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğümüz embriyo transferi için 6 çiftlikte çalışmalara başlıyor.TİGEM bu konuda örnek bir okul gibi çalışacak. Böylece ırk dönüşümünü gerçekleştireceğiz.

Hayvan hasatlıkları: Dünya Hayvan Sağlığı Örgütü'ne göre hastalıklar konusunda sorunlarımız var.Bu nedenle ihracatta sıkıntı yaşıyoruz. Bir tek Trakya'nın ari olması yetmiyor.Bu nedenle Türkiye'nin tam ortasından aşağıya doğru bir çizgi çekerek batıda kalan bölgenin hastalıklardan ari olması için sadece bu bölgede değil ülke genelinde çalışmalarımızı yürütüyoruz. Bunun için hayvan hareketlerini kontrol altına almamız gerekiyor.Hayvan nakillerinde ciddi önlemler alacağız. Nakil istasyonları kurmaya başlıyoruz.Bu konularda bakanlık, birlikler,sivil toplum örgütleri ve serbest veteriner hekimlerimizle ortak çalışmalar yapacağız.

Özetle, Bakan Faruk Çelik,Meraların kullanılması,hayvancılık bölgelerine göre ayrılması,teşviklerin etkin olarak verilmesi,hastalıklarla mücadele,aşılama kampanyası ve buzağı ölümlerinin önlenmesi ile ithal hayvana olan bağımlılığın sona ereceğini söylüyor. Söylemek kolay,yapmak zordur.Umarız başarılı olur. Biz de takipçisi olacağız.

Ali Ekber YILDIRIM

Dünya Gazetesi Tarım Yazarı

www.tarimdunyasi.net

Copyright © 2014 TUSEDAD Tum Hakları Saklıdır.